Tại thành phố Metz, đông bắc nước Pháp, Nhà thờ chính tòa Thánh Stêphanô, tên tiếng Pháp là Cathédrale Saint-Étienne de Metz, nổi bật với kiến trúc Gothic uy nghi bằng đá vôi địa phương. Bên trong thánh đường, những ô kính màu đưa ánh sáng vào không gian cầu nguyện, tạo nên vẻ đẹp đặc trưng cho công trình.
Công trình hiện nay được khởi dựng năm 1220, hình thành từ việc hợp nhất hai nhà thờ vốn có hướng khác nhau. Sau nhiều giai đoạn xây dựng, thánh đường được cung hiến năm 1552. Vòm gian giữa cao 41,41 m, tạo cảm giác thanh thoát và hướng thượng đặc trưng của kiến trúc Gothic.
Danh xưng “La Lanterne du Bon Dieu” — “Ngọn đèn của Thiên Chúa” — gắn với khoảng 6.500 m² kính màu của nhà thờ. Tại đây, người xem có thể lần theo lịch sử nghệ thuật kính từ thế kỷ XIII đến thế kỷ XX, qua tác phẩm của nhiều thế hệ nghệ nhân và họa sĩ. Những tên tuổi như Hermann de Münster, Thiébault de Lixheim, Valentin Bousch, Jacques Villon và Marc Chagall cùng góp phần làm nên di sản ấy.
Mỗi thời kỳ để lại một dấu ấn riêng. Những ô kính cuối thế kỷ XIV của Hermann de Münster hiện diện ở mặt phía tây; nghệ thuật thời Phục hưng được thể hiện qua các tác phẩm của Thiébault de Lixheim và Valentin Bousch. Sang thế kỷ XX, Jacques Villon thực hiện kính màu cho nhà nguyện Thánh Thể, còn các tác phẩm của Marc Chagall được đặt tại cánh ngang phía bắc và hành lang bao quanh cung thánh.
Chiến tranh cũng để lại dấu vết trên những ô cửa. Sau những hư hại trong Thế chiến II, nhà thờ đón nhận các tác phẩm kính màu hiện đại của Jacques Villon, Marc Chagall và Roger Bissière. Quá trình phục hồi trở thành một sự tiếp nối sáng tạo, đưa nghệ thuật của thời đại mới vào không gian thánh đường trung cổ.
Ngày 28/9/2026, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã chủ sự Thánh lễ cầu nguyện cho hòa bình và công lý tại đây, trong chặng cuối chuyến tông du Pháp. Trong bài giảng, ngài gợi lên hình ảnh những ô kính như các trang sách, dẫn người xem vào cầu nguyện và suy niệm qua màu sắc cùng những trình thuật Kinh Thánh.
Đức Giáo hoàng cũng nhìn nhận các tác phẩm của Chagall, một họa sĩ Do Thái, trong thánh đường Công giáo như một biểu tượng của đối thoại đại kết và liên tôn. Từ những mảng kính mang dấu ấn khác nhau, ngài gợi mở thông điệp về sự hòa hợp giữa các lịch sử và nền văn hóa, cùng khát vọng hòa bình vượt qua những chia rẽ.
Qua nhiều thế kỷ xây dựng, tổn thương và phục hồi, Nhà thờ Metz lưu giữ những lớp lịch sử bằng đá, bằng kính và bằng ánh sáng. Tên gọi “Ngọn đèn của Thiên Chúa” cũng là lời gợi mở để người đến thăm chậm lại, ngước nhìn và khám phá chiều sâu đức tin cùng nghệ thuật nơi thánh đường.
Sưu tầm & biên soạn